Yeni Tip Denizaltı Projesi
Türkiye’nin İLK yerli üretim
torpido kovanı
Tarihçe ve Özellikler
Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın ihtiyacı kapsamında, denizaltı harekat konsepti kriterlerini karşılamak üzere, 6 adet Reis Sınıfı denizaltının Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda azami ölçüde Türk sanayi katılımı ile inşa edilmektedir.
Yeni Tip Denizaltı Projesi kapsamında, havadan bağımsız tahrik sistemi ile birçok tipte torpido, füze atabilme ve mayın dökebilme özelliğine sahip, su altı, su üstü ve kara hedeflerine karşı silahlarla donatılmış 6 denizaltının hizmete alınması planlanmaktadır. .
Havadan Bağımsız Tahrik Sistemi (AIP) ile donatılan Reis Sınıfı denizaltılar, bu sayede satha çıkmaksızın haftalarca sualtında harekât yapabilme imkanına sahip olacaktır. Düşük sesli seyir yeteneğine sahip olan denizaltılar, gizlilik içinde uzun süre harekât icra edebilecektir. Denizaltılar 68 metre uzunluğa, 2 bin tonun üzerinde ağırlığa ve 40 personel kapasitesine sahip olacaktır.
Proje kapsamında Gölcük Tersanesi’nde inşa edilen ilk denizaltı TCG PİRİREİS, 24 Ağustos 2024 tarihinde Türk Donanması’na teslim edilmiştir. Projenin ikinci denizaltısı TCG HIZIRREİS, 17 Eylül 2024 tarihinde ilk seyrini, 18 Eylül 2024 tarihinde ilk dalışını icra etti. Projenin üçüncü denizaltısı TCG MURATREİS (S-330), 29 Mayıs 2025 tarihinde İstanbul’un fethinin yıl dönümünde Gölcük’te denize indirilmiştir.
Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nda görev alacak Reis Sınıfı Denizaltıların isimleri şöyle:
TCG PİRİREİS, TCG HIZIRREİS, TCG MURATREİS, TCG AYDINREİS, TCG SEYDİALİREİS ve TCG SELMANREİS.
STM’nin Rolü
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda inşa edilen, havadan bağımsız tahrik sistemine sahip 214 sınıfı 6 adet denizaltının (Reis Sınıfı) inşasına yönelik olarak, tkMS İş Ortaklığı ile STM arasında 12 Aralık 2009 tarihinde alt yüklenicilik sözleşmesi imzalanmıştır.
Türkiye’nin bu çok önemli askeri projesinde STM’nin üstlendiği görevler şunlardır:
- Tasarım, mühendislik ve sistem entegrasyon faaliyetlerine katılmak,
- Dz.K.K.lığı Gölcük Tersanesi’ne ihtiyaç doğrultusunda destek sağlamak,
- Gemi inşasında kullanılacak malzeme, cihaz/sistemlerin yerlileştirme çalışmasına katkı sunmak,
- Projede yerli katkıyı artırmak,
- Denizaltı mukavim olmayan tekne bloklarını ve bazı GRP ünitelerini (Denizaltı Kompozit Üstyapısı) yurt içinde imal ettirmek,
- Torpido kovanlarının yer aldığı baş kısım Section50’nin yerli üretimi yer almaktadır.
Section50
Türk Donanması’nın modern denizaltı platformu Reis sınıfı denizaltıların, en kritik bölümü olan Section 50, denizaltı ana silahlarını ve güdümlü mermilerin atılmasını sağlayan sistemleri içinde barındırmaktadır.
Üretilen Section 50 sayesinde Reis Sınıfı Denizaltılar, 8 adet 533mm’lik torpido kovanı ile silahlandırılmaktadır. Proje kapsamında 6 adet Reis Sınıfı Denizaltı’nın teslim edilmesi planlanmaktadır.
İlk iki denizaltının, torpido kovanlarının yer aldığı bölüm, projenin ana yüklencisi ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) tarafından üretilmiştir. 3, 4, 5 ve 6. denizaltılarda yer alacak Section 50 bölümü ise Türkiye’de ilk kez STM ana alt yükleniciliğinde, Gürdesan’da üretilmiştir. STM dünyada sayılı ülkelerin üretimini yapabildiği, denizaltı torpido kovanlarının (ana silahların) yer aldığı baş kısmı “Section 50”nin teslimatlarını 2023 yılında tamamlamıştır. Bu gelişme milli denizaltı üretimine giden yolda önemli bir tecrübe kazanımı olarak kabul edilmektedir.
Yeni Tip Denizaltı Projesi; Türk Deniz Kuvvetleri’nin denizaltı harekât ihtiyaçlarını karşılamak üzere 6 adet AIP tahrikli Reis Sınıfı denizaltının, Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda azami Türk sanayi katılımı ile inşa edilmesini amaçlayan stratejik bir denizaltı programıdır.
Reis Sınıfı denizaltılar Havadan Bağımsız Tahrik Sistemi (AIP) sayesinde haftalarca sualtında kalabilir; 68 m uzunluğa, 2.000 tonun üzerinde deplasmana, düşük akustik izli gövde yapısına ve 40 kişilik mürettebat kapasitesine sahiptir. Torpido, güdümlü mermi ve mayın atabilen çok rollü silah sistemleriyle donatılmıştır.
Program kapsamında inşa edilen 6 denizaltının isimleri şöyledir:
TCG PİRİREİS
TCG HIZIRREİS
TCG MURATREİS
TCG AYDINREİS
TCG SEYDİALİREİS
TCG SELMANREİS
Bu sınıf denizaltılar 533 mm torpidolar, güdümlü mermiler ve mayın döküm sistemleri ile donatılabilmekte olup, sualtı–suüstü–kara hedeflerine karşı geniş bir angajman kabiliyeti sunar.
STM’nin üstlendiği kritik sorumluluklar:
Tasarım, mühendislik ve sistem entegrasyonu
Gölcük Tersanesi’ne teknik destek
Malzeme, cihaz ve sistemlerin yerlileştirilmesine katkı
Milli katkı oranının artırılması
Denizaltı mukavim olmayan tekne bloklarının ve GRP üstyapı ünitelerinin Türkiye’de üretilmesi
Section50 (torpido kovanlarının bulunduğu baş kısım) üretimi
Reis Sınıfı denizaltılar; AIP sistemi, düşük akustik izli gövde tasarımı, gelişmiş sonar ve sensör paketi, modern muhabere sistemleri ve yüksek otomasyon seviyesi ile Ay, Preveze ve Gür sınıflarına kıyasla çok daha uzun süre sualtında sessiz harekât ve geniş silah entegrasyonu imkânı sunar.
Section50, denizaltının ana silahlarını barındıran, 8 adet 533 mm torpido kovanını içeren, platformun en karmaşık bölümlerinden biridir. 3., 4., 5. ve 6. denizaltıya ait Section50 parçaları ilk kez Türkiye’de STM ana alt yükleniciliğinde üretilmiş, bu üretim Türkiye’nin milli denizaltı programları için stratejik bir eşik olmuştur.
AIP sistemi, denizaltının su yüzeyine çıkmadan haftalarca sualtında sessiz seyir yapmasını sağlar. Bu sayede izleri azaltılır, tespit edilme olasılığı düşer ve operasyonel kabiliyetleri önemli ölçüde artar.
Reis Sınıfı; sualtı savunma harbi (ASW), suüstü hedef angajmanı, kara hedef vurma, özel kuvvet harekâtı, keşif-gözetleme ve mayın dökme gibi geniş bir misyon setinde görev yapacaktır.
Proje, Türkiye’nin denizaltı inşası, platform entegrasyonu, kompozit üstyapı üretimi ve Section50 gibi kritik bölümlerin yerlileştirilmesi konularında büyük bir teknolojik yetkinlik kazanmasını sağlamıştır. STM bu tecrübe sayesinde milli denizaltı projeleri için stratejik mühendislik birikimi elde etmiştir.