Dijital Seyrin Yeni Standartları: STMDENGİZ WECDIS & ECDIS ile Milli Denizcilik Teknolojilerinde Yeni Bir Aşama

A. Elektronik Seyrin Temel Yapısı: ECDIS ve WECDIS’in Rolü

Elektronik Harita Gösterim Bilgi Sistemleri (ECDIS), kağıt haritaların yerini alan ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO–International Maritime Organization) ile Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS–Safety of Life at Sea) tarafından standartları belirlenen modern seyir sistemleridir. Askeri gemilerde tercih edilen karşılığı olan WECDIS ise, ECDIS’in tüm özelliklerine ek olarak:

• Taktik ortamın gerektirdiği askeri bilgileri,
• Operasyon bölgelerine ilişkin özel veri katmanlarını,
• Mayın, batık, yasak saha gibi ilave askeri katmanları (Additional Military Layers-AML),
• Askeri görev profillerine uygun alarm, uyarı ve seyir emniyeti fonksiyonlarını,

destekleyecek şekilde geliştirilmiş bir sistemdir.

Bu nedenle WECDIS, askeri gemilerde yalnızca bir harita görüntüleme aracı değil; operasyonel farkındalığı da destekleyen tamamlayıcı bir seyir ve görev yönetimi altyapısı işlevi görmektedir.

B. STMDENGİZ WECDIS: Uluslararası Standartlarla Uyumlu Milli Sistem

STMDENGİZ WECDIS, dünya genelinde geçerliliği bulunan Marine Equipment Directive (MED) – Wheelmark sertifikasyonunu alan ilk Türk WECDIS sistemi olarak dikkat çekmektedir[1]. Bu sertifikasyon, sistemin:

• IMO performans standartlarına,
• SOLAS gereksinimlerine,
• EMC (Elektromanyetik Uyumluluk Testi) ve çevresel dayanım testlerine,
• güvenli yazılım mimarisi standartlarına uyumunu doğrulayan kritik bir göstergedir.

Bu çerçevede STMDENGİZ WECDIS, askeri su üstü ve su altı platformlarında kullanılmak üzere tasarlanmış, operasyonel dayanıklılığı yüksek, tam uyumlu bir elektronik seyir çözümüdür.

D. S-100 Standartlarına Geçiş: Yeni Nesil Denizcilik Veri Modeli

Uluslararası Hidrografi Örgütü’nün (IHO) geliştirdiği S-100 Veri Modeli, ECDIS ve WECDIS dünyasında önümüzdeki yılların en önemli dönüşümünü temsil ediyor. S-100; yalnızca haritaları değil, denizcilikle ilgili çok daha geniş bir veri ekosistemini kapsayan modüler bir standarttır.

D.1. S-100’ün Denizcilik Sistemlerine Getirdiği Başlıca Yenilikler:

• Çoklu veri katmanı desteği: Hidrografik bilgilerle birlikte meteoroloji, oşinografi, seyrüsefer uyarıları ve taktik veri setleri aynı sistemde yönetilebilir.
• Daha yüksek çözünürlüklü veri yapıları: Navigasyon hassasiyeti artırılır.
• Gerçek zamanlı veri entegrasyonu: Radar, AIS, diğer sensör verileri ve harita bilgisi daha tutarlı bir şekilde işlenir.
• Modüler yapı: Farklı ülkeler veya organizasyonlar kendi veri modüllerini (ör. mayın sahası, taktik bölge verisi) ekleyebilir.
• Geleceğe uyum: S-57’den S-100’e geçiş, ECDIS ve WECDIS sistemlerinin 2030 sonrası standartları karşılayabilmesini sağlar.

STM, STMDENGİZ WECDIS’in S-100 tabanlı veri setlerini desteklemesi için gerekli dönüşüm çalışmalarını yürütmektedir. Böylece ürün ailesi hem mevcut harita yapıları hem de yeni nesil hidrografik veri formatları ile uyumlu hâle getirilmektedir.

E. STMDENGİZ ECDIS: Ticari ve Sivil Platformlara Yönelik Sertifikalı Çözüm

STMDENGİZ WECDIS’in sivil/ticari karşılığı olan STMDENGİZ ECDIS, 2020 yılında MED Wheelmark sertifikası alan ilk yerli ECDIS olarak kayda geçmiştir[1].

ECDIS sistemi:

• Geniş harita desteği (ENC, ARCS, AVCS, Jeppesen),
• Yüksek hassasiyetli dokunmatik ekran,
• Kompakt yapı,
• Windows 10 IoT tabanlı mimari,

ile ticari gemiler ve özel yatlar dahil olmak üzere geniş bir platform yelpazesinde kullanılmaktadır[2].

Ayrıca ECDIS, AGOSTA 90B Pakistan Denizaltı Modernizasyonu gibi ihracat projelerinde başarıyla entegre edilmiştir[3].

F. Platform Entegrasyonları ve Uygulama Alanları

STMDENGİZ WECDIS ve ECDIS sistemleri bugün:

• “İSTİF” Sınıfı Fırkateyn Projesi (TCG İSTANBUL ve diğer 7 Fırkateyn)
• Milli Hücumbot Projesi (1. Gemi)
• Yeni Tip Mayın Avlama Gemisi (Y-MAG)
• Ukrayna Korvet Projesi
• AGOSTA 90B Denizaltı Modernizasyonu
• TCG SAVARONA modernizasyonu,

gibi kritik projelere entegre edilmiş/edilmektedir.

Bu uygulamalar, sistemin farklı boyuttaki askeri ve ticari platformlarda ölçeklenebilir bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

G. SAVARONA’ya STM Dokunuşu: Tarihî Bir Gemide Modern Sistemler

STMDENGİZ WECDIS’in en dikkat çekici uygulamalarından biri, modernizasyon sürecinde TCG SAVARONA’ya entegre edilmesi oldu. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi mirası olan bu tarihî geminin modern donanım kazanmasında STM’nin milli ürününün tercih edilmesi, Türkiye’nin denizcilik teknolojilerinde geldiği seviyeyi gösteren sembolik bir adım olarak öne çıkıyor[1].

H. Uluslararası Standartlarda, Daha Güvenli ve Daha Etkin Seyir

Elektronik seyir sistemleri, modern deniz operasyonlarının güvenlik ve doğruluk gereksinimlerini karşılamak için artık zorunlu bir bileşen hâline geldi. STMDENGİZ WECDIS ve ECDIS ürün ailesi:

• Uluslararası sertifikasyonlarla doğrulanan uyumluluğu,
• Askeri görev profillerine yönelik gelişmiş fonksiyon seti,
• Otomatik harita güncelleme ve gelişmiş seyir planlama yetenekleri,
• S-100 veri modeline geçiş için sürdürülen çalışmalar ile sağlanacak alt yapı,
• Geniş platform entegrasyon yelpazesi,

ile deniz platformları için kapsamlı bir elektronik seyir çözümü sunmaktadır.

Bu yaklaşım, Türkiye’nin denizcilik teknolojilerinde uluslararası standartlarla tam uyumlu, sürdürülebilir ve modern bir ekosistem oluşturmasına katkı sağlamaktadır.